23 lipca 2026 roku Czechy i Czarnogóra podpisały porozumienie wykonawcze do międzyrządowej umowy o współpracy obronnej, otwierając drogę do realizacji pierwszego wspólnego projektu zbrojeniowego. Dzień później, podczas oficjalnej wizyty premiera Czarnogóry w Pradze, szczegóły porozumienia zostały publicznie przedstawione. Colt CZ Group dostarczy czarnogórskim siłom zbrojnym karabinki, pistolety, karabiny snajperskie, pistolety maszynowe, akcesoria oraz różne rodzaje amunicji małokalibrowej. Najciekawszym elementem zamówienia są karabinki CZ BREN 3. Porozumienie wykonawcze jest następstwem międzyrządowej umowy podpisanej 19 maja 2026 roku przez ministrów obrony obu państw.
Projekt będzie realizowany po stronie czeskiej przez kilka podmiotów. Colt CZ Group wystąpi jako partner przemysłowy, natomiast za integrację całego przedsięwzięcia odpowiadać będzie państwowe przedsiębiorstwo LOM PRAHA. Dostawy zostaną rozdzielone pomiędzy spółki należące do grupy. Česká Zbrojovka zapewni broń strzelecką, Sellier & Bellot będzie odpowiadać za amunicję, a 4M Systems dostarczy wyposażenie taktyczne.
Szczególne znaczenie dla Colt CZ Group ma jednak nie tyle sam zakres zamówienia, co wybór BREN 3. Firma określa czarnogórski kontrakt jako pierwsze przyjęcie tego modelu do służby przez państwo NATO, co w praktyce oznacza pojawienie się ważnego użytkownika referencyjnego dla konstrukcji, która dopiero buduje swoją pozycję na rynku wojskowym. Model jest najnowszym rozwinięciem rodziny karabinków BREN Českiej Zbrojovki i jako dalsza ewolucja BREN 2 zachowała charakterystyczny dla tej rodziny układ z krótkim skokiem tłoka gazowego. Karabinek oferowany jest w kalibrach 5,56 x 45 mm NATO i .300 AAC Blackout, a rodzina obejmuje kilka wariantów długości luf. Wśród zmian względem poprzedniej generacji znalazły się między innymi zmodyfikowane i wydłużone łoże wykonane ze stopu aluminium, wzmocniony zawias oraz zmieniona konstrukcja kolby, a także usprawniona ergonomia manipulatorów i składany, obustronny napinacz zamka. BREN 3 zachował natomiast stosowany już w BREN 2 system tłoka gazowego o krótkim skoku oraz trójpozycyjny regulator gazowy. Czarnogóra nie wybiera więc kompletnie nowego systemu bez wcześniejszego zaplecza.
Czarnogóra jest jednym z najmniejszych państw NATO nie tylko geograficznie, ale również pod względem potencjału militarnego. Kraj przystąpił do sojuszu w 2017 roku, a jego siły zbrojne liczą około 2300 aktywnych żołnierzy. Oznacza to, że nawet kompleksowe zamówienie na broń strzelecką nie będzie programem porównywalnym ze skalą uzbrojenia większych państw europejskich. Czarnogórskie wojsko używa między innymi HK G36 oraz Tara TM-4 jako podstawowych karabinków, jednak nie wiadomo, czy czeskie BRENY mają je zastąpić. Colt CZ Group nie ujawniło liczby egzemplarzy poszczególnych rodzajów uzbrojenia.
Dla Czarnogóry kontrakt jest kolejnym etapem modernizacji uzbrojenia, jednak dla czeskich firm kontrakt ma szerszy wymiar. BREN 3 zdobywa użytkowników zagranicznych, a czeski przemysł pokazuje, że jest w stanie zaoferować klientowi kompletny pakiet obejmujący broń, amunicję i wyposażenie. Kontrakt jest więc kamieniem milowym w ekspansji czeskiej konstrukcji.
Zdjęcia: CZ
