W przypadku karabinków AR-15 możliwość regulacji kolby jest jednym z podstawowych udogodnień współczesnych konstrukcji. Klasyczne rozwiązania pozwalają na szybkie dopasowanie długości kolby do budowy ciała strzelca, jednak sama czynność regulacji wymaga zazwyczaj sięgnięcia do mechanizmu znajdującego się bezpośrednio przy kolbie. Vantac D.A.D.S. (Direct Access Defense System) powstał z myślą o zmianie sposobu regulacji kolby. Mechanizm pozwala na regulację jej długości bez odrywania ręki od chwytu, głowy od kolby i wzroku od celownika.
W kontekście regulacji kolby istotne znaczenie ma parametr określany jako length of pull (LOP), czyli odległość pomiędzy językiem spustowym a tylną częścią kolby. Dopasowanie tego wymiaru wpływa na sposób, w jaki strzelec układa broń względem ciała. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy zmienia się pozycja strzelecka lub sposób wyposażenia użytkownika. Vantac zwraca uwagę, że w bardziej wysuniętej pozycji ciała standardowe ustawienie kolby może wymagać korekty, a korzystanie z optyki powiększającej dodatkowo uwidacznia problemy z prawidłowym ustawieniem oka względem celownika.
D.A.D.S. nie jest specjalną kolbą, lecz specjalnie zaprojektowanym buffer tube, który zastępuje standardowy element w kompatybilnej konfiguracji AR-15. Kolbę użytkownik dobiera osobno. Element ten nie służy tutaj wyłącznie do prowadzenia kolby, ponieważ w jego konstrukcji znalazł się mechanizm blokujący. System wykorzystuje dwa obustronne elementy sterujące umieszczone po obu stronach tylnej części systemu. Po ich naciśnięciu, wymagającym według producenta około 8 funtów (3,6 kg) nacisku, wewnętrzny element odpowiedzialny za blokadę zostaje przesunięty, zwalniając kolbę. Dzięki tym elementom strzelec może obsługiwać mechanizm za pomocą kciuka bez zmiany pozycji dłoni na chwycie i do tego jedną ręką. Konstrukcja wykorzystuje również sprężynę wywierającą nacisk na kolbę, dzięki czemu po zwolnieniu blokady może ona przesuwać się w kierunku dłuższego ustawienia. Ostateczne położenie zależy od nacisku wywieranego przez użytkownika. Vantac przewidział sześć pozycji regulacji, a po zwolnieniu elementu sterującego mechanizm ponownie blokuje kolbę w wybranym położeniu.
To właśnie sposób działania odróżnia D.A.D.S. od standardowych systemów regulacji. W tradycyjnych rozwiązaniach regulacja wymaga sięgnięcia do dźwigni przy samej kolbie i przesunięcia jej do wybranego położenia. Vantac przeniósł ten mechanizm bliżej dłoni użytkownika, dzięki czemu zmianę ustawienia można przeprowadzić bez zmiany chwytu. Producent wskazuje na zastosowanie D.A.D.S. między innymi podczas pracy z bronią wewnątrz pojazdów, jednostek pływających czy statków powietrznych, gdzie ograniczona przestrzeń może wymuszać skrócenie długości kolby. Podobny problem może pojawić się podczas zmiany pozycji strzeleckiej.
Na liście kompatybilnych kolb znajdują się między innymi modele Magpul, Mission First Tactical Minimalist, Hogue OverMolded oraz B5 SOPMOD. Vantac zwraca jednocześnie uwagę na fakt, że nie wszystkie kolby będą zachowywały się w identyczny sposób. Znaczenie mają głównie zastosowane w nich elementy blokujące oraz charakterystyka sprężyn. Vantac wskazuje, że do prawidłowej pracy system wymaga konstrukcji pozostającej odpowiednio luźną względem buffer tube, a modele mocno obejmujące rurę mogą utrudniać regulację. Producent zwraca także uwagę na konstrukcje wykorzystujące cięższe sprężyny trzpienia blokującego, które mogą powodować gorszą pracę mechanizmu.
Konstrukcja wykorzystuje między innymi dwa elementy wykonane ze stali 4140 i aluminium 7075, dwa piny oraz trzy sprężyny, a według producenta element zwiększa masę platformy o mniej niż jedną uncję, czyli mniej niż 28 gramów.
Vantac to firma założona w 2014 roku przez Joede’e Vaneka, który zdecydował się na rozpoczęcie działalności po śmierci dwóch funkcjonariuszy z jego byłego departamentu. Firma poza działalnością związaną z produktami dla platformy AR-15 prowadzi również działalność szkoleniową i publikuje materiały dotyczące bezpieczeństwa. Według materiałów producenta rozwój koncepcji regulacji długości kolby trwał kilka lat. Początkowo koncepcja funkcjonowała pod nazwą XOP Stock i zakładała stworzenie kompletnej kolby wyposażonej w mechanizm szybkiej regulacji. Z czasem projekt został zmodyfikowany. Zamiast budować cały zespół od podstaw, Vantac przeniósł kluczowy mechanizm do buffer tube, dzięki czemu użytkownik może korzystać z różnych kompatybilnych kolb.
Wiele akcesoriów do AR-15 koncentruje się na dodawaniu kolejnych elementów do broni, podczas gdy Vantac postanowił przeprojektować część, która na pierwszy rzut oka wydaje się prosta. Vantac D.A.D.S. jest dostępny na polskim rynku za pośrednictwem Hubertus Pro.
Zdjęcia: Shooting.Media / Medard Starzycki (SHOT Show 2026), Vantac
Artykuł powstał w ramach współpracy reklamowej, jednak autorzy tego portalu prezentują swoją niezależną opinię, a żaden reklamodawca nigdy nie może na nią wpływać.
Firma Hubertus Pro od dawna wspiera naszą pracę i odwiedzając ich sklep, a być może dokonując zakupów, wspierasz także naszą pracę. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą Hubertus Pro na ich stronie!
