Przez dziesięciolecia rozwój tłumików do broni strzeleckiej opierał się na podobnej koncepcji. Przechwycić gazy powstające podczas wystrzału, rozprężyć je wewnątrz urządzenia i ograniczyć ich wpływ na otoczenie. Firma Strategic Sciences postanowiła ugryźć temat z trochę innej strony. Jej Multi-Function Muzzle Device (MFMD) to konstrukcja, która wyraźnie odchodzi od klasycznego wyglądu tłumików i wykorzystuje nietypową architekturę zarządzania przepływem gazów. Projekt przykuwa uwagę przede wszystkim swoim wyglądem. Zamiast przypominać typową metalową rurę montowaną na końcu lufy, MFMD wygląda bardziej jak zaawansowany rekwizyt techniczny do filmu science-fiction. Za nietypowym wyglądem kryje się jednak wieloletni proces, którego początki sięgają środowiska amerykańskich sił specjalnych.
Autorem projektu jest Russ Oliver, były żołnierz US Army Special Forces pełniący funkcję 18B Weapons Sergeant, który rozpoczął prace nad alternatywną konstrukcją tłumików około 2007 roku. Postawił on pytanie, dlaczego współczesne urządzenia nadal opierają się na rozwiązaniach bazujących na klasycznych przegrodach, których podstawowe założenia wywodzą się jeszcze z konstrukcji Hirama Maxima opracowanej na początku XX wieku. Według byłego żołnierza sił specjalnych takie rozwiązania skutecznie ograniczały hałas, jednak często odbywało się to kosztem zwiększonego przeciwciśnienia oraz większej ilości gazów cofających się w stronę strzelca.
Rozwój alternatywy dla klasycznej koncepcji tłumika doprowadził do powstania firmy Operators Suppressor Systems (OSS), która rozwijała konstrukcje tłumików pozbawionych klasycznych przegród. Uzyskany w 2012 roku patent dotyczący zarządzania przepływem gazów oraz doświadczenia zdobyte podczas prac nad tłumikami bezprzegrodowymi stały się fundamentem projektu MFMD.
Bezpośrednim impulsem do jego opracowania były wymagania opublikowane w marcu 2022 roku przez amerykańską Irregular Warfare Technical Support Directorate (IWTSD), która wskazała potrzebę stworzenia zintegrowanego urządzenia wylotowego zdolnego jednocześnie ograniczać błysk wystrzału, redukować odrzut oraz zmniejszać sygnaturę akustyczną przy niewielkim wpływie na długość, masę i działanie broni. Pierwsza faza programu skupiała się na sprawdzeniu możliwości technologii na różnych platformach. Testowe konfiguracje przygotowano między innymi dla platform wykorzystujących amunicję .338 Lapua Magnum, 7,62 NATO, 5,56 NATO oraz .300 Blackout. Po pozytywnych wynikach pierwszego etapu, w styczniu 2024 roku rozpoczęto drugą fazę programu, która zakładała rozszerzenie technologii na znacznie większą liczbę platform. Według Strategic Sciences do zakończenia drugiej fazy opracowano ponad 40 różnych konfiguracji przeznaczonych do 11 kalibrów. Pierwsze publiczne prezentacje technologii miały miejsce między innymi na targach SHOT Show 2023. Obecnie MFMD nie jest już jednak wyłącznie prototypem ani urządzeniem demonstracyjnym.
MFMD wykorzystuje 4 wewnętrzne kanały odpowiadające za kierowanie przepływem gazów, rozpraszanie energii oraz kontrolę ich ruchu. Według producenta tworzą one drogę przekraczającą 3 metry, mimo że sam moduł ma długość około 11,9 cm. Ma to pozwalać na stopniowe schładzanie i spowalnianie gazów bez ich gwałtownego zatrzymywania. Podstawę systemu stanowi moduł Muzzle Device(MD), montowany bezpośrednio na końcu lufy, który może pracować samodzielnie jako urządzenie wylotowe. Do konstrukcji można dołączyć moduł Suppressor Device (SD), zapewniający podstawowy poziom tłumienia przy zachowaniu kompaktowych wymiarów, lub Suppressor Device Extended (SDX), który dzięki większej objętości roboczej oferuje wyższą skuteczność redukcji sygnatury wystrzału. Jednym z najbardziej charakterystycznych rozwiązań zastosowanych w MFMD jest konfiguracja Over-The-Barrel (OTB), oznaczająca nachodzenie części tłumika na lufę. Montaż urządzenia odbywa się za pomocą integralnego systemu z gwintem 1/2x28, a około 3,3 cm konstrukcji nachodzi na lufę, ograniczając długość konstrukcji.
Modułowa konstrukcja oraz zastosowanie układu OTB wiążą się jednak z pewnymi kompromisami. Przykładowo wariant MFMD-5.56-1.3-MDSDX-1/2x28 dla kalibru 5,56 mm ma moduł MD o długości około 11,9 cm, wysokości około 6,4 cm i szerokości około 4,1 cm, a jego masa wynosi około 440 g. Po dołączeniu do niego SDX długość całego zestawu wzrasta do około 19 cm, wysokość do około 8 cm, a jego masa osiąga około 750 g, co czyni go wyraźnie cięższym od rynkowego standardu.
Do produkcji MFMD wykorzystano metalowy druk 3D. Według dostępnych informacji w konstrukcji stosowany jest między innymi stop niklu Inconel 718, charakteryzujący się wysoką odpornością na temperaturę. Zewnętrzna powierzchnia urządzenia została zabezpieczona powłoką Cerakote, która zwiększa odporność konstrukcji na korozję, wysoką temperaturę i ścieranie. Strategic Sciences deklaruje, że MFMD osiąga redukcję pierwszego błysku wystrzału na poziomie do 99 procent oraz zmniejszenie odrzutu nawet o 60 procent. Producent podaje również poziom hałasu poniżej 140 dB oraz kompatybilność z szeroką gamą kalibrów. MFMD został zintegrowany z 68 platformami broni w 13 kalibrach, obejmujących zakres od 5,56 mm do .50 BMG.
W 2026 roku firma poinformowała o zakończeniu fazy Government Inspection & Performance Verification, obejmującej ocenę osiągów oraz możliwości produkcyjnych systemu, po której produkt trafił do sprzedaży. Cena MFMD plasuje go jednak w segmencie premium. Rozwiązanie skierowane jest przede wszystkim do profesjonalnych użytkowników oraz jednostek wymagających specjalistycznego wyposażenia. Nowy system wyznacza alternatywną ścieżkę rozwoju urządzeń wylotowych, łącząc cechy tłumika, kompensatora i urządzenia ograniczającego błysk wystrzału.
Zdjęcia: Strategic Sciences
