Polska firma Lesovik zaprezentowała autorski system wzorów maskujących FARBA, który opracowany został z myślą o skutecznym ukrywaniu obiektów średniej wielkości w środowisku naturalnym. Średnia wielkość oznacza tutaj obiekty większe od człowieka, jednak mniejsze od pojazdu. Rozwiązanie stworzone zostało jako niezależna platforma projektowa umożliwiająca generowanie zaawansowanych wzorów kamuflażowych dostosowanych do konkretnych warunków terenowych, a nie jako pojedynczy schemat malowania przeznaczony dla jednej kategorii wyposażenia. W praktyce FARBA jest po prostu procedurą projektowania kamuflaży opartą na w pełni parametryzowanej architekturze, w której każdy element konstrukcyjny może być modyfikowany do nowych zastosowań. Pozwala to na szybkie tworzenie i rozwijanie kolejnych wariantów wzorów maskujących.
Lesovik to polskie przedsiębiorstwo działające od 2013 roku, które specjalizuje się w projektowaniu i produkcji wyposażenia outdoorowego, obejmującego między innymi tarpy, hamaki ekspedycyjne, podpinki czy akcesoria biwakowe. Wzory FARBA są jednak rozwiązaniami, które mogą znaleźć zastosowanie również na polu czysto militarnym. Inspiracją do rozpoczęcia prac nad systemem FARBA było studium dotyczące projektowania kamuflaży MAPA, jednak nowy system nie jest jego rozwinięciem ani modyfikacją. Według producenta FARBA to całkowicie niezależny system, wykorzystujący własną metodologię projektową. Co ważne, produkty Lesovik są projektowane i wytwarzane w Polsce.
Zdaniem Lesovik, jednym z głównych problemów współczesnych systemów kamuflażu jest powtarzalność wzoru, która w przypadku pokrycia kamuflażem dużych powierzchni może prowadzić do powstawania regularnych struktur, łatwiejszych do wykrycia przez obserwatora. Wadą wielu kamuflaży jest także niewłaściwie dobrana skala. Nowoczesne wzory są często optymalizowane dla jednej konkretnej odległości obserwacji, przez co ich skuteczność przy zmianie dystansu zwyczajnie spada. Gdyby połączyć te wady z również często spotykanym brakiem pełnej architektury kamuflażu, efektywność ukrycia obiektu drastycznie maleje. System FARBA został opracowany z myślą o rozwiązaniu tych problemów. Głównym założeniem polskiego producenta było stworzenie kamuflażu dla obiektów o wielkości pomiędzy człowiekiem a pojazdem. Kategoria wyposażenia stworzona dla obiektów o takiej wielkości jest często pomijana przez klasyczne wzory maskujące, które projektowane są zazwyczaj z myślą o odzieży, indywidualnym wyposażeniu żołnierza lub dużych platformach, takich jak pojazdy. Jednym z przykładów zastosowania maskowania FARBA jest tarp HEKSA od Lesovik, czyli konstrukcja przeznaczona do współpracy z hamakami. Model ten otrzymał sześciokątny kształt o wymiarach 360 x 300 cm i jest dostępny w dwóch wzorach wypuszczonych przez Lesovik. Innym przykładem zastosowania FARBA jest tarp GROZA o wymiarach 300 x 300 cm, zaprojektowany jako uniwersalne schronienie terenowe.
Jedną z najważniejszych cech nowego systemu jest zastosowanie wyjątkowo dużego raportu wzoru wynoszącego 150 x 450 cm. Według Lesovik jest to jedna z kluczowych różnic względem klasycznych kamuflaży, których raport jest zazwyczaj znacznie mniejszy, wynosząc zaledwie około 150 x 80 cm. Duża powierzchnia pojedynczego układu wizualnego ogranicza powstawanie powtarzalnych struktur na dużych obiektach. Sam raport nie byłby jednak wystarczający bez odpowiedniej skali elementów tworzących wzór, z tego też powodu FARBA wykorzystuje dodatkowy poziom konstrukcyjny określany jako supermakrowzór.W ramach systemu FARBA zastosowano wielopoziomową architekturę wzoru obejmującą tekstury, warstwy mikrowzoru, mezowzoru oraz makrowzoru, a także dodatkowy i wyżej już wspomniany wzór supermakro. Poszczególne elementy struktury mają pełnić różne funkcje w zależności od dystansu obserwacji. Najdrobniejsze warstwy odpowiadają za wizualny szum i integrację z otoczeniem, podczas gdy większe struktury wizualne mają pomagać w rozbijaniu sylwetki obiektu z większych odległości. Zdaniem producenta, obecność supermakrowzoru jako najwyższego poziomu konstrukcyjnego jest jedną z unikatowych cech systemu FARBA i odróżnia go to od wielu klasycznych podejść do projektowania kamuflażu. Kamuflaże FARBA zostały zoptymalizowane do działania przy obserwacji na dystansach od kilku do kilkudziesięciu metrów, a skala poszczególnych elementów wzoru została dobrana z uwzględnieniem rozdzielczości ludzkiego oka oraz wizualnej gęstości naturalnych środowisk, w których produkty mają być wykorzystywane. Kolejnym założeniem systemu jest wielokierunkowość. Oznacza to, że wzory zostały zaprojektowane tak, by zachować swoją strukturę wizualną niezależnie od orientacji materiału. Wzór może zostać obrócony pod dowolnym kątem bez ryzyka utraty właściwości maskujących.
Za projektowanie wzorów FARBA odpowiadać ma autorski proces generatywny opracowany przez Lesovik, producent zaznacza jednak, że system nie wykorzystuje narzędzi sztucznej inteligencji do projektowania. Architektura kamuflażu tworzona jest za pomocą własnego frameworka generatywnego oraz wewnętrznie opracowanych narzędzi projektowych. Każdy element konstrukcyjny wzoru pozostaje w pełni parametryzowany i możliwy do edycji. Pierwsza faza systemu obejmuje dwa wzory.
Pierwszy z nich - F1.1 Frondlair został zaprojektowany z myślą o lasach Europy Środkowej w okresie od wiosny do jesieni. Z informacji producenta wiadomo, że testy terenowe podczas których zweryfikowany został wzór przeprowadzone zostały w polskich lasach. Drugi z kolei jest wzórF2.1 Terskog, przeznaczony dla europejskich obszarów o mieszanej i przejściowej roślinności. Terskog testowany był zarówno w lasach polskich jak i szwedzkich. Te dwa warianty są jednak dopiero początkiem rozwoju systemu FARBA. Lesovik planuje dalsze rozszerzenie oferty o odmianę jesienną z dominacją barw brązowo-beżowych oraz o wariant zimowy. FARBA niestety nie jest systemem multispektralnym. Obecna generacja została opracowana wyłącznie z myślą o kamuflażu w zakresie światła widzialnego. Oznacza to, że producent nie deklaruje właściwości ograniczających wykrywalność w podczerwieni, termowizji ani w innych zakresach poza światłem widzialnym.
Według Lesovik FARBA może znaleźć zastosowanie zarówno w cywilnym sprzęcie biwakowym, jak i pośród profesjonalnych użytkowników wymagających wysokiej jakości wyposażenia o ograniczonej widoczności wizualnej. FARBA jest dopiero rozwijaną platformą projektową, która w przyszłości może zostać wykorzystana do tworzenia kolejnych wzorów maskujących przeznaczonych dla różnych środowisk i zastosowań.
Zdjęcia: Lesovik, @bushcraft.jack Jakub Kasprzak, Rafał Palowski
